#تحلیل_شعر_فارسی ـ به- گیتی- به از راستی نیست
✨قالب_شعر_مثنوی
📚«به گیتی، به از راستی، پیشه نیست 
  ز کژی بتر، هیچ اندیشه نیست»2 جمله

🔴معنی: در جهان اندیشه و فکری مهم تر از راستی وجود ندارد و هیچ فکر و اندیشه ای بدتر از ناراستی نیست.
قافیه: پیشه و اندیشه
ز: مخفف از              گیتی: جهان                پیشه: حرفه، شغل، کار             کژی:خلاف، ناراستی               بتر: بدتر
نهاد: پیشه، اندیشه
آرایه: تضاد (راستی و کژی)

📚«سخن گفتن کژ ز بیچارگی است
🔴 به بیچارگان بر، بباید گریست» 2  جمله

🔴معنی: دروغ گفتن و کج حرف زدن از بدبختی انسان است و به حال انسان های بدبخت و بیچاره باید گریه کرد.
قافیه: است و گریست
کژ: کج، دروغ         سخن گفتن کژ: سخن خطا و اشتباه
ترکیب وصفی و نهاد: سخن گفتن کژ             
به بیچارگان بر: دو حرف اضافه برای یک متمم است.
بباید گریست: از آن نوع فعل هایی است که نهاد آن هرکس می تواند باشد.

📚«هر آن کو که گردد به گرد دروغ
ستم کاره خوانیمش و بی فروغ» 2  جمله

🔴معنی: هر کسی که به دنبال سخن دروغ است را باید ستمکار و تاریک خواند.
قافیه: دروغ و بی فروغ
کو: که او              فروغ: روشنایی                 بی فروغ: بی نور                    
نهاد: هر آن کو (مصراع اول)، ما (مصراع دوم)                 ترکیب اضافی: گرد دروغ                     مفعول: «ش» در خوانیمش
آرایه: تناسب (دروغ،ستمکاره،بی فروغ)           کنایه (به گرد دروغ کنایه از دروغ گفتن)

📚«همه راستی کن که از راستی
نیاید به کار اندرون، کاستی» 2 جمله

🔴معنی: فقط به دنبال راستگویی باش زیرا کسی که راستگو است هیچگاه در کارها کم نمی گذارد و کارش درست است.
قافیه: راستی و کاستی
اندرون: داخل             به کار اندرون: در کار              کاستی: کمی    
مفعول: راستی             نهاد: تو، کاستی                   قید: همه (همیشه)                   
آرایه: تضاد (راستی و کاستی)

📚«هر آن کس که با تو نگوید درست
 چنان دان که او دشمن جان توست»3 جمله

🔴معنی: هرکسی با تو حرف راست نگوید بدان که دوست تو نیست و دشمن جان تو است.
قافیه: درست و توست
قید: چنان              ترکیب اضافی: دشمن جان                نهاد: هر آن کس، تو (جمله دوم)، او (جمله سوم)
مفعول: درست، که او دشمن جان توست (برای دان)
فعل: نگوید (مضارع)، دان، است (مضارع)

📚«گشاده است بر ما در راستی
چه کوبیم خیره، سر کاستی؟» 2 جمله

🔴معنی: در راستگویی همیشه بر ما باز است، پس چرا بیهوده به دنبال دروغگویی و بدی باشیم.
قافیه: راستی و کاستی
خیره: بیهوده،گستاخ، بی پروا                گشاده: باز
نهاد: در راستی             مفعول: در کاستی               حرف اضافه: بر                   متمم: ما                       
آرایه: کنایه (در راستی را خیره کوبیدن کنایه از دروغ گفتن)  

📚«مکن دوستی با دروغ آزمای
همان نیز با مرد ناپاک رای (دوستی مکن)» 2 جمله

🔴معنی: با انسان دروغگو دوستی نکن، همچنین با انسانی که اندیشه و فکر و باطل کثیفی دارد.
قافیه: دروغ آزمای و ناپاک رای
دروغ آزمای: دروغگو           ناپاک رای: کسی که اندیشه ی بد در سر دارد.
نهاد: تو           ترکیب وصفی: مرد ناپاک رای           مفعول: دوستی             واژه های غیر ساده: ناپاک رای، دروغ آزمای، دوستی
✨✨✨✨✨✨✨✨✨